Apakah yang Anda Tahu tentang Sindrom Kurang Daya Tumpuan dan Hiperaktif (ADHD)?

Updated: Jul 27

Sindrom Kurang Daya Tumpuan dan Hiperaktif atau Attention Deficit Hyperactive Disorder (ADHD) merupakan kondisi yang mempengaruhi otak dan tingkah laku.

Seseorang individu yang mempunyai ADHD akan mempunyai perkembangan otak dan tahap aktiviti otak yang berbeza dan ini akan mempengaruhi tingkah laku, fokus dan keupayaan mereka untuk duduk dalam jangka masa yang lama.


Isi Kandungan

1. Gejala Yang Terdapat Dalam ADHD

  • a. KurangTumpuan (Inattentive)

  • b. Hiperaktif

  • c. Impulsif

2. Apakah Yang Menyebabkan ADHD?

3. Diagnosis ADHD

4. Mengapakah Terapi Diperlukan Untuk ADHD?

5. Rawatan untuk ADHD

  • a. Psikoterapi

i. Terapi Tingkah Laku (Behavior therapy)

ii. Terapi Tingkah Laku Kognitif (Cognitive behavior therapy)

  • b. Rawatan Perubatan

  • c. Terapi Cara Kerja

  • d. Peranan Ibu Bapa



1. Gejala Yang Terdapat Dalam ADHD


Semua kanak-kanak dalam satu masa akan menghadapi masalah untuk memberi tumpuan, mendengar arahan, duduk untuk jangka masa panjang dan menunggu giliran. Kanak-kanak akan belajar semua kemahiran ini sepanjang proses pembesaran dengan bantuan ibu bapa dan guru.


Tetapi untuk kanak-kanak dengan ADHD, masalah yang disenaraikan tadi akan berlaku dengan lebih kerap dan mereka akan rasa lebih sukar untuk mengatasi masalah tersebut.


Terdapat tiga kategori untuk gejala ADHD. Kanak-kanak dengan ADHD akan mempunyai gejala dari satu, dua atau kesemua gejala dalam kategori di bawah ini.

a. Kurang Tumpuan (Inattentive)

b. Hiperaktif

c. Impulsif


a. Kurang Tumpuan (Inattentive)

  • Mempunyai masalah untuk memberi perhatian atau fokus terhadap kerja yang diberikan

  • Sukar mematuhi arahan

  • Tidak teliti kepada terhadap butiran-butirankerja

  • Gagal menghabiskan kerja yang diberikan

  • Kerap kehilangan barang

  • Tumpuan mudah terganggu

  • Mempunyai masalah untuk melakukan tugas dan kerja

  • Mengelak atau tidak suka melakukan kerja yang memerlukan fokus yang berterusan

b. Hiperaktif

  • Sentiasa berasa gelisah, tidak tenang dan cepat bosan

  • Mempunyai masalah untuk duduk atau diam untuk jangka masa yanglama

  • Membuat kerja tergesa-gesa dan membuat banyak kesilapan

  • Berlari atau melompat sesuka hati

  • Bercakap terlalu banyak

  • Kesukaran untuk menunggu giliran

  • Kerap menjawab sebelum soalan habis ditanya

  • Kerap menyampuk dan mengganggu orang lain

  • Sentiasa bergerak

c. Impulsif

  • Bertindak terlalu cepat tanpa berfikir

  • Kerap mengacau, menolak dan menarik kawan

  • Kesukaran untuk menunggu

  • Melakukan sesuatu perkara atau mengambil barang orang lain tanpa meminta izin

  • Melakukan aktiviti berbahaya

  • Tindak balas emosi yang melampau



2. Apakah Yang Menyebabkan ADHD?


Tiada satu sebab yang pasti menyebabkan ADHD. Penyelidik menyenaraikan beberapa perkara yang boleh menyebabkan ADHD, antaranya ialah:

  • Keturunan.

  • Perubahan otak. Kawasan otak yang mengawal tumpuan kurang aktif pada kanak-kanak dengan ADHD

  • Pemakanan, jangkitan, merokok, alkohol, dan penyalahgunaan dadah semasa mengandung boleh menjejaskan perkembangan otak bayi.

  • Kecederaan otak atau gangguan otak. Kecederaan di bahagian depan otak (lobus frontal) boleh menyebabkan masalah dalam pengawalan tingkah laku dan emosi



3. Diagnosis ADHD


Tiada apa ujian makmal (ujian darah) atau imbasan otak yang boleh digunakan untuk membuat diagnosis ADHD.


Untuk membuat diagnosis ADHD, doktor akan

  • Menanya soalan berkaitan dengan kesihatan, tingkah laku dan aktiviti yang dilakukan oleh anak di rumah dan di sekolah

  • Mendapatkan keputusan pemeriksaan kesihatan badan termasuk ujian penglihatan dan pendengaran untuk memastikan bahawa gejala yang terdapat dari anak bukan berpunca dari masalah kesihatan yang lain

  • Menyuruh ibu bapa mengisi borang senarai semak untuk tingkah laku anak


Selepas mengumpul semua informasi di atas, doktor akan membuat diagnosis ADHD jika:

  • Tumpuan dan hiperaktiviti anak terlalu berbeza dengan rakan sebaya

  • Tingkah laku yang sama sejak umur kecil

  • Beberapa gejala yang sama berlaku di dua tempat. Contohnya di sekolah dan di rumah.

  • Keputusan pemeriksaan kesihatan badan menunjukkan tiada masalah kesihatan atau isu pembelajaran yang lain yang memberi kesan kepada masalah tumpuan, tingkah laku dan hiperaktif

  • Gejala ini sudah berlaku sekurang-kurangnya dalam tempoh masa enam bulan

  • Masalah tumpuan, tingkah laku dan hiperaktif mengurangkan kualiti kehidupan anak di sekolah dan di rumah



4. Mengapakah Terapi Diperlukan Untuk ADHD?


Terapi boleh membantu kanak-kanak dengan ADHD untuk melaksanakan kerja dengan lebih baik di rumah dan di sekolah. Contohnya mereka akan lebih:

  • Fokus dalam membuat kerja

  • Mendengar dan mematuhi arahan

  • Berkawan dengan kanak-kanak lain

  • Kurang tingkah laku yang tidak baik

  • Mengawal emosi lebih baik

  • Meningkatkan keyakinan diri



5. Rawatan untuk ADHD


Tiada satu rawatan yang boleh terus mengubati ADHD tetapi, ada rawatan yang boleh diberikan untuk mengurus gejala ADHD. Antara rawatan yang digunakan ialah:


Rawatan ADHD

a. Psikoterapi

Terdapat beberapa intervensi psikoterapi tertentu yang dapat membantu kanak-kanak dan ahli keluarga untuk menguruskan gejala ADHD dan menambah baik fungsi kehidupan harian.


Ahli profesional kesihatan mental seperti pakar psikiatri atau psikologis klinikal boleh mendidik ibu bapa mengenai ADHD dan bagaimana ADHD boleh memberi kesan kepada sesebuah keluarga.


Bukan itu sahaja, mereka juga boleh membantu kanak-kanak dan ibu bapa membina kemahiran baru, tingkah laku dan cara berkomunikasi antara satu sama lain.


Terapi Tingkah Laku (Behavior therapy) dan Terapi Tingkah Laku Kognitif (Cognitive behavior therapy) merupakan antara intervensi psikoterapi yang digunakan untuk ADHD.


i. Terapi Tingkah Laku (Behavior therapy)

Perkara-perkara yang dilakukan dalam terapi tingkah laku:

  • Membantu seseorang mengubah tingkah laku mereka

  • Membantu dalam menguruskan tugasan atau menyelesaikan tugas sekolah,

  • Membantu dalam mengatasi situasi emosi yang sukar

  • Mengajar mereka memantau tingkah laku mereka sendiri

  • Memberi pujian atau ganjaran sekiranya berkelakuan baik seperti dapat mengawal kemarahan

  • Bekerjasama dengan ibu bapa, ahli keluarga dan cikgu sekolah untuk mendapat maklum balas yang negatif atau positif untuk menetapkan peraturan yang jelas, senarai tugas, dan rutin lain untuk membantu mereka mengawal kelakuan sendiri

  • Mengajar kemahiran sosial seperti menunggu giliran mereka, berkongsi mainan dan cara berkawa


ii. Terapi Tingkah Laku Kognitif (Cognitive behavior therapy)

Perkara-perkara yang dilakukan dalam Terapi Tingkah Laku Kognitif:

  • Mengajar cara untuk menyedari dan menerima pemikiran dan perasaan sendiri

  • Membantu dalam meningkatkan fokus dan tumpuan.

  • Menggalakkan seseorang dengan ADHD untuk mengubah kehidupan mereka mengikut apa yang dibelajari di terapi seperti berfikir sebelum bertindak dan mengawal perasaan untuk melakukan perbuatan yang berbahaya


b. Rawatan perubatan

Selepas kanak-kanak dapat diagnosis ADHD, doktor mungkin akan memberi ubat untuk mengawal gejala-gejala ADHD.


Mengapakah kanak-kanak memerlukan ubat ADHD?

Ubat boleh membantu kanak-kanak ADHD untuk fokus lebih lama, mendengar dan mematuhi arahan dengan lebih baik dan kurangkan pergerakan mereka. Tetapi bukan semua kanak-kanak ADHD memerlukan ubat.

Hanya makan ubat sahaja tidak boleh membantu kanak-kanak menyelesaikan masalah seperti mengurus kerja atau menunggu giliran.

Mereka akan mendapat lebih banyak kebaikan dan belajar kemahiran mengawal tingkah laku mereka dari psikoterapi.

Keutamaan memberi ubat kepada kanak-kanak ADHD adalah untuk membantu mereka fokus lebih lama untuk belajar.


Bagaimanakah Ubat Membantu ADHD?

Ubat ADHD boleh menambahbaik tumpuan dengan membantu kimia dalam otak berfungsi dengan lebih baik.


Terdapat dua kimia dalam otak yang menjadi sasaran ubat ADHD, dopamin dan norepinephrine. Kedua-dua kimia ini akan mempengaruhi tumpuan dan perhatian seseorang individu.


c. Terapi Cara Kerja (Occupational Therapy, OT)


Ahli Terapi Cara Kerja akan menggunakan kekuatan kanak-kanak until mengatasi cabaran dan menggalakkan penyertaan mereka dalam aktiviti di rumah dan di sekolah.


Selain itu, ahli Terapi Cara Kerja juga akan bekerjasama dengan ahli keluarga dan pihak sekolah untuk menyediakan mereka dengan strategi praktikal yang khas untuk setiap kanak-kanak yang mempunyai ADHD.


Ahli Terapi Cara Kerja boleh membantu kanak-kanak dalam:

  • Mengatur dan merancang

  • Kesukaran Memproses Sensori

  • Kemahiran motor halus

  • Tumpuan

  • Membina kemahiran mengawal diri

  • Berdikari dalam melakukan aktiviti harian


Mengatur dan Merancang

Ahli terapi cara kerja akan membahagikan satu kerja kepada beberapa langkah yang senang untuk dicapai. Dengan cara ini, kanak-kanak tidak akan rasa susah sangat untuk melaksanakan kerja atau memulakan kerja.

Kerja di sini boleh merupakan kerja yang senang seperti membuat kerja rumah atau menyusun jadual waktu.


Kesukaran Memproses Sensori

Ahli Terapi Cara Kerja akan merancang beberapa aktiviti sensori yang boleh membantu kanak-kanak mendapat input sensori yang diperlukan untuk menyediakan mereka kepada pembelajaran akademik.


Aktiviti Sensori yang boleh dilakukan untuk meningkatkan fokus ialah:

  • Duduk di atas bola untuk menggalakkan kanak-kanak duduk lama

  • Melakukan aktiviti berat seperti menarik dan menolak boleh menenangkan badan mereka

  • Menggunakan fon kepala yang menghalang bunyi untuk mewujudkan ruang kerja yang tenang

  • Menambah bau, tekstur dan pergerakkan di aktiviti untuk menjadikan aktiviti lebih seronok dan boleh membina kemahiran baru


Kemahiran Motor Halus

Aktiviti motor halus melibatkan otot yang kecil di tangan. Ahli terapi cara kerja akan lebih fokus kepada aktiviti seperti:

  • Kekuatan tangan

  • Koordinasi mata-tangan

  • Genggaman pensil

  • Kawalan tangan

  • Penggunanan gunting dan sudu

  • Menulis dan mewarna


Tumpuan

Aktivit fizikal memberi kesan yang sama seperti methylphenidate (ubat untuk kurang daya tumpuan) untuk membantu dalam daya tumpuan kanak-kanak dengan ADHD. Aktivit fizikal boleh menambah baik fungsi otak termasuk fungsi kognitif.


Kebaikan aktiviti fizikal terhadap otak:

  • Meningkatkan aliran darah ke otak

  • Jumlah dopamine bertambah

  • Pertumbuhan saluran darah

  • Peningkatan sambungan saraf

Semua kebaikan yang disenaraikan di atas boleh mengurangkan gejala ADHD. Bukan itu shaja, aktiviti fizikal juga boleh menguatkan otot, meningkatkan tumpuan, membantu kemahiran motor kasar, menambah baik keseimbangan dan koordinasi.


Aktiviti fizikal seperti sukan dan permainan boleh dilakukan. Contohnya, mengayuh basikal, berenang dan menyertai aktiviti dalam pasukan.


Membina kemahiran mengawal diri

Strategi yang kerap dicadangkan oleh ahli terapi cara kerja untuk membantu kanak-kanak ADHD ialah mewujudkan satu "kawasan bertenang" (calm down zone).


Kanak-kanak ADHD kerap mempunyai tindak balas emosi yang kuat. Jadi, dengan mempunyai "kawasan bertenang" ini, kanak-kanak boleh pergi ke tempat ini apabila mereka berasa terlalu marah, susah hendak mengawal diri atau masa meltdown.


Di "kawasan bertenang" ibu bapa boleh memasukkan kerusi goyang, buainan, bola, lagu, selimut berat atau patung mainan. Kesemua benda ini boleh membantu kanak-kanak menenangkan emosi mereka.


Berdikari dalam melakukan aktiviti harian

Ahli terapi cara kerja akan mengajar kanak-kanak melakukan aktiviti kehidupan harian seperti mandi, makan, memakai pakaian, mengemas beg sekolah dan menyediakan diri ke sekolah.


Ahli terapi cara kerja dilatih untuk menganalisis tugas, di mana mereka boleh memecahkan satu tugas kepada beberapa bahagian yang mudah dicapai. Dengan cara ini, kanak-kanak akan sentiasa berasa positif dan bermotivasi untuk melaksanakan tugas.


Terdapat pelbagai strategi yang digunakan oleh ahli terapi cara kerja untuk membantu kanak-kanak berdikari seperti menggunakan carta visual, senarai semak, mengulang arahan dan melakukan tugas berulang kali.


d. Peranan Ibu Bapa

Peranan ibu bapa adalah seperti berikut:

  • Belajar semuaperkara berkaitan ADHD. Mengikut semua rawatan yang dicadangkan oleh doktor

  • Memberi ubat mengikut masa dan dos yang diberikan oleh doktor

  • Bekerjasama dengan cikgu di sekolah

  • Mengetahui bagaimana gejala ADHD yang ada pada anak mempengaruhi kehidupan anak

  • Mengajar anak satu perkara dalam satu masa. Memuji anak sekiranya anak berjaya melaksanakannya

  • Mendisiplin anak mengikut cara yang diberi oleh terapi. Membetulkan tingkah laku anak dengan cara yang menggalakkan dan sokongan dan bukannya hukuman

  • Tetapkan jangkaan yang jelas untuk anak. Sebelum pergi ke tempat lain, menjelaskan kepada anak kelakuan bagaimana yang mereka perlu lakukan

  • Meluangkan masa bersama anak. Kanak-kanak dengan ADHD kerap mempunyai keyakinan diri yang rendah. Ibu bapa harus sentiasa memberi sokongan, bersabar, memahami dan menerima keadaan mereka


ADHD tidak boleh diubati tetapi sekiranya dapat dikesan awal dan memulakan intervensi awal, ini dapat membantu mereka menguruskan gejala atau tanda ADHD.

#adhd #hyperactive #behaviourtherapyadhd #occupationaltherapy

Back to top

GET IN TOUCH

We'd love to hear from you

©2020 by Realisation Outreach

  • White Facebook Icon